Normaal kom je bij mensen thuis niet verder dan de woonkamer. Het mooie aan mijn vak is dat ik juist overal in huis moet zijn: van de nok van het dak en de zolder tot in de kruipruimte of de kelder, als die er is. Welke bouwdelen en aangrenzende ruimtes meetellen, hangt af van de woning. Ook bij een appartement kijk ik naar de situatie boven, onder en naast de woning.
In deze blog neem ik u mee achter de schermen van mijn werk als energieadviseur. Van stoffige kruipruimtes en enthousiaste honden tot de overstap naar digitaal opmeten en een paar eerlijke tips om uw woning te verduurzamen.
Overal in huis, van nok tot kruipruimte
Dat je overal komt is meestal heel leuk en soms een verzoeking, maar het geeft altijd een kijkje in iemands manier van leven. Want ja, wij mensen zijn verschillend. De één verzamelt golfballen, en zoals laatst een jaren 30 woning die volledig was ingericht met jaren 30 meubels, en helaas voor het label ook met dito ramen en isolatiewaarden. Bij een oudere woning kijk ik juist goed wat er sinds de bouw is veranderd. Alleen het bouwjaar vertelt mij niet welk energielabel de woning nu heeft.
Mocht u ooit een energielabel voor uw woning nodig hebben, weet dan dat ik op zolder met liefde en voorzichtig over uw ski-gear heen stap, en de oude Sinterklaassurprises die daar bewaard worden zo zorgvuldig mogelijk opzij schuif om de dikte van de eventuele dakisolatie vast te stellen.
Bewijs verzamelen voor EP-online
En ja, soms lig ik op mijn buik om de vloerisolatie onder uw vloer te fotograferen. Want alles wat ik beweer in het dossier dat ik registreer bij EP-online, moet ik onderbouwen met een vorm van bewijs, het liefst twee.
Dat kan een factuur zijn, een vergunning, of, zoals meestal in de praktijk, een foto van de dikte van het piepschuim dat onder de betonnen broodjes van uw vloer zit. Vaak opgemeten met een breinaald, of in mijn geval een stalen saté-prikker, met zaklamp én rolmaat én fototoestel (mijn telefoon) in mijn twee handen. Ja, soms is het goochelen om niets te laten vallen in zo'n altijd dampige kruipruimte.
Van breinaald naar iPad Pro: digitaal opmeten
In een softwarewereld waar AI steeds meer aanwezig is, komen er ook meer aanbieders van digitaal opnemen. Varianten op de LiDAR-camera die de makelaar gebruikt om een woning in te meten en plattegronden voor de verkooppresentatie te maken. Ik schat dat er inmiddels een tiental aanbieders zijn van software om woningen digitaal op te meten.
Maar voor iemand zoals ik, die altijd alles analoog opneemt, is dat een grote stap. Stelt u zich eens voor: ik moet de oppervlakte van elke opening in een muur of dak opmeten en verwerken in de software. Een kozijn omrekenen naar vierkante meters en bepalen wat er in het 'gat' zit: enkel glas, dubbel glas, HR, HR+, HR++, triple glas, een deur of een paneel. Elke buitenmuur van binnenuit opmeten en ook weer omrekenen naar m². De hoogte van elke verdieping, en zo kan ik nog wel even doorgaan.
Al doende controleer ik mezelf. Ik zie een resultaat op het schermpje van mijn digitale meter verschijnen en weet dan bij benadering of het klopt, of dat ik de meter misschien verkeerd heb ingesteld.
Sinds een week of twee neem ik digitaal op. Ik moet vertrouwen op de software, want ik kan niets meer tussentijds controleren: ik zie geen meetresultaten, alleen een plattegrond die na verloop van tijd verschijnt zodra de iPad Pro alles heeft doorgerekend, met alle maten op de achtergrond verwerkt.
Het lijkt makkelijk, en het is ook veel gemakkelijker in de opname en de uitwerking. Maar opgegroeid in een wereld van hoofdrekenen ben ik inmiddels natuurlijk een mastodont, en het vertrouwen in de iPad Pro moet nog groeien. Daarom meet ik, om mezelf scherp te houden, minimaal één keer per week nog analoog. En geloof mij: ik vind dat nog steeds het lekkerst, ook al vraagt het veel meer concentratie en hoofdrekenwerk, en betekent het zeker twee tot drie uur extra uitwerken.
"Bent u bang voor honden?"
Standaard is mijn antwoord: "Heb ik een reden om bang te zijn voor uw hond?" "Nee, hij is alleen wat druk." Laat hem dan maar gaan.
Vanmorgen begon ik met twee langharige, hazewind-achtige honden, de één wat jonger dan de ander. Toen ik buitenom foto's ging nemen, dachten ze waarschijnlijk dat ik een bal kwam gooien. En de oudste was, nadat ik hem een keer in zijn nek had gekriebeld, als mijn schaduw en week niet meer van mijn zijde. Dat smaakte naar meer.
Een afspraak daarna was het een Maltezer-achtig maatje, blaffend en keffend bij mijn binnenkomst. Het zijn altijd de kleine hondjes die kabaal maken en zich willen laten gelden. Het was natuurlijk ook best vreemd voor het beestje: een onbekende vent die zomaar het hele huis doorloopt, van de zolder tot de kruipkelder alles bekijkt, beklopt en fotografeert. Maar toen ik voor de derde keer de trap af kwam, lag hij in zijn mandje. De bazin maakte zich niet druk, het zou wel goed zijn.
Vorige week was het een onstuimige, stevige kruising tussen een herder en een berner sennen. Hij sprong tegen me op en stopte zijn kop onder mijn arm door terwijl ik aan tafel informatie op mijn iPad verwerkte. In de tuin kwam hij met een bal aan. Of ik geen zin had in…? "Uw trui zit helemaal onder het slijm", zei mevrouw. Tegen het einde van de meting liep ik alleen door het huis en keek de hond nieuwsgierig naar wat ik deed, maar liet me mijn werk doen.
En gisteren was helemaal bijzonder. De eigenaar moest met spoed weg en liet mij vol vertrouwen alleen achter met haar twee hondjes. Shih Tzu-achtige kleine terriërs die, toen ik arriveerde, luid keffend op me af kwamen stormen, lagen even later in alle rust op de bank nieuwsgierig naar mijn verrichtingen te kijken.
Waarom ik geen zeven opnames op één dag doe
Sinds kort sta ik op een landingspagina. U weet wel, zo'n internetbedrijf dat leads verzamelt. Ze staan hoog omdat ze goed zijn in SEO (zoekmachineoptimalisatie), al dan niet betaald. En u wordt beloofd dat u twee of drie offertes krijgt van verschillende aanbieders in de regio als u uw gegevens achterlaat. Ik betaal als bedrijf voor uw adresgegevens, en u wordt de dagen daarna tot vervelens toe gevraagd om een review te geven.
Zoals gezegd: ik en twee andere bedrijven zoeken contact en brengen al dan niet een offerte uit. Op zich niets mis mee, dat is marktwerking, en het is gemakkelijk voor u. Zelf kunnen kiezen wie het beste lijkt, een keuze die vaak uitdraait op de goedkoopste aanbieder. Want laten we eerlijk zijn: een label is een label, en heel veel meer smaken zijn er niet. Zou je denken.
Toch ben ik het daar niet mee eens. Het is verplicht dat er een fysieke opname wordt gedaan. Zonder bezoek zou het wettelijk niet mogelijk moeten zijn om een label uit te brengen. Maar als je het voor de laagste prijs wilt aanbieden, moet je het ergens terugverdienen. Er zijn dus collega's, en geloof mij, ik heb daar respect voor want het is hard werken, die zeven opnames op een dag doen. Zeven opnames: dan ben je het hele huis door geweest, hebt alles gemeten en genoteerd, klaar, en op naar de volgende. Reistijd, aanbellen en weer hetzelfde riedeltje.
Bij een labelopname hebben wij onderzoeksplicht. Dat betekent dat je, als je het werk goed wilt doen, soms vraagt of het goed is om een gaatje te boren in het dakbeschot. "Want ja, 20 jaar geleden hebben we het dak geïsoleerd. Nee, daar hebben we geen facturen van, dat hebben we zelf gedaan en de bonnen van de bouwmarkt heb ik niet bewaard."
Daarnaast wil ik persoonlijk graag bewijzen wat er aan isolatie is gedaan, zodat uw woning een label krijgt dat overeenstemt met de daadwerkelijke isolatiewaarde. En dat kost tijd: zoeken naar een bestaande opening bij een schoorsteen of achter dakbeschot waar we nog net een stukje isolatie kunnen zien, meten en fotograferen. En als dat niet lukt, alléén met uw toestemming, een gaatje prikken op een plek die niemand ziet om bewijs te verzamelen. Die tijd neem ik, omdat ik het incalculeer in mijn aanbieding. En daardoor krijgt u een label waar u recht op hebt en dat overeenstemt met de energieprestatie van de woning.
Een oude woning verduurzamen: begin met de woning zelf
Technische toelichting bijgewerkt op 10 september 2026. De mogelijkheden en besparing hangen af van uw woning en installatie. De bronnen hieronder lichten de algemene principes toe, niet het resultaat van een opname bij u thuis.
Een oude woning verduurzamen begint met kijken wat er al is. Het dak, de gevels en de vloer verdienen aandacht, maar de logische volgorde verschilt per woning. Een dak dat al goed geïsoleerd is, hoeft niet automatisch als eerste aan de beurt te zijn. Het stappenplan van Milieu Centraal helpt om maatregelen op elkaar af te stemmen.
Bij de gevel kan spouwisolatie, isolatie aan de buitenkant of een voorzetwand aan de binnenkant passen. De bestaande constructie, vocht, ventilatie en eventuele vergunningseisen bepalen wat verantwoord is. Alleen een aantal centimeters isolatie noemen is daarvoor niet genoeg. Bewaar de productgegevens en foto's van de uitvoering, zodat de opbouw later onderbouwd kan worden.
Bij de vloer geldt hetzelfde. Schuimbeton kan wel degelijk isolerend zijn, afhankelijk van het product en de aangebrachte dikte. Een productvoorbeeld van Faber Comfortvloer laat zien waarom de materiaalnaam alleen niet genoeg zegt. Voor uw eigen vloer tellen de eigenschappen van het werkelijk gebruikte product en de volledige vloeropbouw.
Slim verwarmen: van HR-ketel naar warmtepomp
Vloerverwarming kan met een lagere aanvoertemperatuur werken dan een systeem dat op hoge temperatuur is ontworpen. Soms kunnen bestaande radiatoren dat ook. Maar een halvering van de watertemperatuur betekent niet dat uw gasverbruik halveert. De warmtevraag van de woning, de regeling en het rendement van de installatie blijven bepalend.
Milieu Centraal legt uit wanneer een lagere cv-temperatuur kan helpen. Verwarmingswater en warm tapwater zijn niet hetzelfde. Verlaag de tapwatertemperatuur niet zomaar mee, vanwege het risico op legionella. Laat de instellingen aansluiten op uw installatie.
Een HR-ketel benut ook warmte uit de condensatie van waterdamp in de rookgassen. HR107 is een rendementsklasse onder vastgelegde testvoorwaarden, geen ketel die energie uit het niets maakt. Zie de uitleg van Remeha over technische begrippen.
Een warmtepomp verplaatst warmte met behulp van elektriciteit. Of vloerverwarming of bestaande radiatoren geschikt zijn, moet worden beoordeeld voor de woning en het gekozen systeem. Het rendement verschilt met de omstandigheden. Ook op koude dagen moet de installatie voldoende warmte kunnen leveren. Bij een hybride systeem kan de cv-ketel bijspringen. Losse elektrische kachels zijn geen vervanging voor een goed ontworpen verwarmingssysteem.
Warm water en zelf opwekken
Ook de warmwatervoorziening hoort bij het totale plan. Een volledig elektrische warmtepomp kan bijvoorbeeld zowel verwarming als warm tapwater verzorgen. Een losse elektrische boiler is dus niet automatisch nodig of de zuinigste keuze. Milieu Centraal beschrijft de verschillende warmtepompsystemen.
Zonnepanelen kunnen een deel van het elektriciteitsverbruik opvangen, maar opbrengst en verbruik vallen niet altijd samen. De geschiktheid van een thuisaccu volgt niet alleen uit het jaarlijkse verbruik. Laat kosten, gebruik en installatie daarom in samenhang beoordelen, zonder vooraf een vaste besparing te verwachten.
Benieuwd waar uw woning staat, of wat de eerste slimme stap is om te verduurzamen? Vraag vrijblijvend een energielabel of advies aan. En lees ook onze 7 tips om uw energielabel te verbeteren.
